رستــوران‌های پسماندزا

28 آذر 1396 Author :  

«کلیه شرکتها و مؤسسات و اشخاص حقیقی‌و حقوقی موظفند» مقررات قانون مدیریت پسماند را رعایت کنند. این حکم کلی ماده یک این قانون است که خیلی از اشخاص به ویژه صنف اغذیه فروش‌ها و رستوران‌ها آن را کمتر رعایت می‌کنند و شهر را از نظر بهداشتی دچار آلودگی شدید کرده‌اند. دفع نامناسب پسماندها توسط برخی از واحدهای این صنف، جوی‌ها را با مواد غذایی خراب بند آورده و محیطی مساعد برای رشد و نمو حیوانات موذی و بیماری‌زا فراهم کرده است.

طبخ انبوه انواع غذاها توسط رستوران‌ها و فست‌فودی‌ها یا سایر اشخاص در مناسبت‌های مختلف، منجر به حجم قابل توجهی از دورریز ناشی از باقی‌مانده تولید یا مصرف می‌شود. این پسماند غذایی در کلان‌شهرها، بهداشت محیط شامل سلامت جسمی، روانی و اجتماعی انسان و محیط زیست را به مخاطره کشانده است. به عبارت دیگر، دور مواد غذایی این صنف، هرچند در موارد محدودی با رعایت اصول بهداشتی دفع می‌شود ولی در غالب مواقع بدون هیچ بسته‌بندی‌ای در کنار خیابان یا جوی‌ها رها شده و هم زیبایی شهر را از بین می‌برد و هم موجب خشک شدن پوشش گیاهی اطراف خود می‌شود. بدتر از همه کلونی موش‌ها و حیوانات بیماری‌زا را به همراه می‌آورد. در چنین شرایطی لازم است یک استراتژی مشخص و جامع برای مدیریت این پسماندهای خاص به شرح زیر داشته باشیم:

اصلاح قانون مدیریت پسماندها
مطابق ماده (2) قانون مدیریت پسماندها، پسماندها به پنج دسته خانگی، بیمارستانی، ویژه، صنعتی و کشاورزی تقسیم می‌شوند. با تعاریفی که قانونگذار برای همه این پسماندها انجام داده است، در عمل، پسماندهای غذایی رستوران‌ها در زمره پسماندهای خانگی یعنی پسماندهایی که به صورت معمول از فعالیت‌های روزمره انسان‌ها ‌در شهرها، روستاها و خارج از آنها تولید می‌شود قرار می‌گیرد. ماده (8) آیین‌نامه اجرایی این قانون نیز موید این برداشت است که رستوران‌ها، سربازخانه‌ها، دانشگاه‌ها و تفریح‌گاه‌های ارایه دهنده خدمات غذایی، اشخاص تولیدکننده پسماند عادی محسوب می‌شوند. در حالی که این پسماندها، مخاطرات خاص خود را از چند بعد به همراه دارند در نتیجه ضروری است آنها را از زمره پسماندهای عادی و خانگی جدا کنیم.

وضع عوارض
مطابق ماده (8) قانون مدیریت پسماندها، سازمان مدیریت پسماند «می‌تواند هزینه‌های مدیریت پسماند را از تولیدکننده‌ پسماند با تعرفه‌ای که طبق دستورالعمل وزارت کشور توسط شوراهای اسلامی برحسب‌ نوع پسماند تعیین می‌شود، دریافت کرده و فقط صرف هزینه‌های مدیریت پسماند‌ نماید.» این حکم کلی در شرایطی که پسماندها به یک مخاطره جدی در شهرها تبدیل شده‌اند و لازم است وضعیت‌های متفاوت شهرها نیز لحاظ شود باید اصلاح شود. به این ترتیب که کلمه «می‌تواند» به تکیف تبدیل شود. در ادامه نیز فرمولی مشخص برای هر پسماند تعیین کند که همه دستگاه‌های اجرایی حتی وزارت کشور هم ملتزم به تاثیرگذاری آن باشد.

اعمال مجازات‌های موثر و ماندگار
با توجه به ماده (4) قانون مدیریت مدیریت پسماند، دفع و تخلیه پسماندها خارج از ضوابط قانونی جرم است و به آن جریمه تعلق می‌گیرد. این جریمه برای بار اول‌ از 500 هزار ریال تا یکصد میلیون ریال و درصورت تکرار، هر بار به دو برابر مجازات قبلی خواهد بود. طبق ماده (8) آیین‌نامه مربوط نیز همه تولیدکنندگان پسماند عادی مسئولیت قانونی رعایت مقررات دفع پسماندها را بر عهده دارند: «تولیدکنندگان پسماند عادی و اشخاص حقیقی و حقوقی مسئول مراکز و مجتمع‌هایی که‌پسماند عادی تولید می‌کنند، از قبیل ساکنین منازل‌، مدیران و متصدیان مجتمع‌ها و شهرک‌ها، اردوگاه‌ها، سربازخانه‌ها، واحدها و مجتمع‌های تجاری‌، خدماتی‌، آموزشی‌، تفریحی و تفرجگاهی در قبال مدیریت‌اجرایی پسماند عادی پاسخگو بوده و ملزم به رعایت مقررات و شیوه‌نامه‌های آیین‌نامه می‌باشند.» با وجود این، بنظر می‌رسد برای صنف اغذیه‌فروشان، رستوران‌ها و تولیدکنندگان غذا این مجازات به هیچ وجه کارایی ندارد، هر چند که سازوکار اعمال آن هم نشان می‌دهد که چون مرجع قضایی باید صدور حکم کند با اطاله دادرسی مواجه بوده و در عمل به جایی نمی‌رسد. در نتیجه ایجاد یک نهاد شبه قضایی در سازمان‌های مدیریت پسماند ضروری است.  

پاداش محیط زیست سالم به اطلاع‌دهندگان
باید قانون مدیریت پسماند، برای مردم یک سازوکار شناسایی و پیگیری دفع پسماند تعبیه کند. به این ترتیب که هرکس از دفع غیرقانونی پسماند، ماموران سازمان مدیریت پسماند را مطلع سازد، ماموران مذکور یا سایر ضابطان قضایی عام مکلفند در صحنه حاضر شده و متخلفان را به مراجع ذی‌صلاح معرفی کنند. اطلاع‌دهنده نیز درصدی مفید از جریمه نقدی قانونی را به عنوان پاداش محیط زیست سالم دریافت کند.

Leave your comment

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

بالا
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…